Γιατί στη Σουηδία δεν χρησιμοποιείται ο πληθυντικός ευγενείας, ούτε οι τίτλοι «Κύριος» και «Κυρία»;

Ένα από τα πράγματα που με εξέπληξαν όταν πήγα Σουηδία ήταν ότι δεν χρησιμοποιούνται οι τίτλοι ευγενείας “Κύριος” και “Κυρία” καθώς επίσης και άλλου τύπου διατυπώσεις, πχ πληθυντικός ευγενείας. Προσπάθησα να ψάξω την ιστορία πίσω από αυτό μιλώντας με κόσμο. Πριν φύγω οριστικά από την Ουψάλα, αποφάσισα να μοιραστώ μαζί με τους αναγνώστες της ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ μία ιστορία από τη Σουηδία. Η συγκεκριμένη ιστορία εξηγεί κατά κάποιο τους λόγους για τους οποίους οι Σουηδοί απευθύνονται ο ένας στον άλλο απλά με το μικρό όνομα είτε πρόκειται για τον οδοκαθαριστή είτε για τον πρωθυπουργό της χώρας.

Σημείωση: Η ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ είναι μία από τις αγαπημένες μου ιστοσελίδες καθότι παρουσιάζει ενδιαφέρουσες ιστορίες από το χθες και το σήμερα οι οποίες επηρεάζουν τόσο το παρόν όσο και το μέλλον.


«Dureformen», η μεταρρύθμιση που κατάργησε τους τίτλους ευγενείας στη Σουηδία

Στη Σουηδία ο κόσμος δεν χρησιμοποιεί τους τίτλους «Κύριος» και «Κυρία» ούτε τον πληθυντικό ευγενείας. Αντιθέτως, ο ένας απευθύνεται στον άλλο χρησιμοποιώντας μόνο το μικρό όνομα, είτε πρόκειται για τον οδοκαθαριστή είτε για τον πρωθυπουργό της χώρας. Η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση είναι γνωστή και ως «Du reformen». Η αντωνυμία «Du» αντιστοιχεί στο δεύτερο πρόσωπο ενικού, δηλαδή στην αντωνυμία «Εσύ». Η αρχή έγινε το 1967 από τον Bror Anders Rexed, νευροεπιστήμονα και καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλας.

Bror Anders Rexed, ο καθηγητής που ξεκίνησε την κατάργηση των τίτλων ευγενείας.
Bror Anders Rexed, ο καθηγητής που ξεκίνησε την κατάργηση των τίτλων ευγενείας.

Κατά τη διάρκεια μίας ομιλίας του, ο Rexed, ανακοίνωσε ότι θα απευθύνεται σε όλους με την αντωνυμία «Du» ανεξαρτήτως οικονομικού, επαγγελματικού και κοινωνικού υποβάθρου. Το συγκεκριμένο περιστατικό έθεσε τις βάσεις για την κοινωνική μεταρρύθμιση«Du reformen».

Στο παρελθόν οι κοινωνικές νόρμες επέβαλλαν τη χρήση της κατάλληλης αντωνυμίας και τίτλου ευγενείας. Όταν κάποιος απευθυνόταν σε άτομα κατώτερης κοινωνικής τάξης χρησιμοποιούσε την αντωνυμία «ni», δηλαδή «εσείς» ή αλλιώς «han/hon» δηλαδή «αυτός/αυτή». Η αντωνυμία «ni» υποδηλώνει κάποιου είδους υποτίμηση και ασέβεια προς κάποιο άτομο. Από την άλλη, η αντωνυμία «Du» χρησιμοποιείται μεταξύ στενών φίλων και συγγενών. Ανάλογη χρήση της αντωνυμίας «Du» γινόταν και στις περιπτώσεις όταν κάποιος απευθυνόταν σε παιδιά. Παρόλα ταύτα, η χρήση αντωνυμιών και τίτλων ευγενείας διέφερε από περιοχή σε περιοχή της χώρας. Επιπλέον, μία γυναίκα η οποία ήτανε παντρεμένη με κάποιο ο οποίος διέθετε κάποιο τίτλο ευγενείας συνδεδεμένο με το επάγγελμα του,τότε η γυναίκα υιοθετούσε το θηλυκό τύπο του τίτλου ευγενείας του συζύγου της. Αυτό δημιούργησε προβλήματα καθότι η ένταξη των γυναικών στην αγορά εργασίας είχε ως αποτέλεσμα ολοένα και περισσότερες να αποκτήσουν τους δικούς τους επαγγελματικούς τίτλους.

Η μεταρρύθμιση «du reformen» ξεκίνησε πριν από το “ 67 ως μία ενέργεια οικοδόμησης μιας πιο δημοκρατικής και ισότιμης κοινωνίας. Τον πρώτο καιρό, οι κρατικές αρχές και αρκετοί κύκλοι με ιδιαίτερα μεγάλη κοινωνική επιρροή προσπάθησαν να επαναφέρουν την ευρεία χρήση της αντωνυμίας «ni». Οι περισσότεροι άνθρωποι όμως ένιωθαν ότι η συγκεκριμένη αντωνυμία δεν ταυτίζεται με την ιδιότητα τους ως πολίτες. Έτσι η μεταρρύθμιση «du reformen» προωθήθηκε ακόμη περισσότερο με αποτέλεσμα να χρησιμοποιείται το δεύτερο πρόσωπο ενικού ως ο μόνος κοινωνικά αποδεκτός τρόπος προσφώνησης. Επιπλέον, καταργήθηκαν και οι διάφοροι τίτλοι ευγενείας. Παρόλα ταύτα, όταν γίνεται προσφώνηση των μελών της Βασιλικής Οικογένειας χρησιμοποιούνται ακόμη και σήμερα κάποιοι τίτλοι ευγενείας όπως, «Ο Βασιλεύς» (kungen/konungen), η «Αυτού Μεγαλειότης» κτλ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s